Płaskostopie podłużne i poprzeczne – przyczyny, objawy i leczenie

Nieleczone płaskostopie może prowadzić do przewlekłego bólu oraz ograniczenia aktywności fizycznej. W artykule wyjaśniamy, czym różni się płaskostopie podłużne od płaskostopia poprzecznego, jakie są objawy tych deformacji oraz jak wygląda ich skuteczne leczenie.

Czym jest płaskostopie?

Prawidłowo zbudowana stopa ma naturalne sklepienia, które odpowiadają za amortyzację i równomierne rozłożenie ciężaru ciała. Gdy dochodzi do obniżenia lub zaniku tych sklepień, mówimy o płaskostopiu.
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje deformacji:
•    płaskostopie podłużne, 
•    płaskostopie poprzeczne. 
U niektórych osób oba typy mogą występować jednocześnie.

Płaskostopie podłużne – charakterystyka

Płaskostopie podłużne polega na obniżeniu sklepienia biegnącego wzdłuż wewnętrznej części stopy. W efekcie niemal cała podeszwa styka się z podłożem. Najczęściej taka deformacja występuje u dzieci, osób z nadwagą, osób pracujących długo w pozycji stojącej i noszących niewłaściwe obuwie. Przyczyną mogą być również osłabione mięśnie i więzadła stopy.

Do typowych objawów płaskostopia podłużnego należą:
•    szybkie męczenie się stóp, 
•    ból łuków stopy, 
•    uczucie ciężkości nóg, 
•    ból łydek, 
•    problemy z długim chodzeniem lub staniem, 
•    bóle kolan i dolnego odcinka kręgosłupa.

Do najczęstszych przyczyn płaskostopia należą:
•    predyspozycje genetyczne, 
•    nadwaga i otyłość, 
•    brak aktywności fizycznej, 
•    osłabienie mięśni stóp, 
•    długotrwałe przeciążenia, 
•    źle dobrane obuwie, 
•    urazy i schorzenia neurologiczne. 
Współczesny tryb życia sprawia, że problem płaskostopia dotyczy coraz większej liczby osób.

Płaskostopie poprzeczne – na czym polega?

Płaskostopie poprzeczne dotyczy obniżenia przedniego sklepienia stopy. Dochodzi wtedy do nadmiernego obciążenia przodostopia i rozszerzenia jego przedniej części. Problem częściej pojawia się u kobiet. Deformacja częściej dotyka panie, które noszą obuwie na wysokim obcasie lub z wąskimi noskami.

Najczęstsze objawy płaskostopia poprzecznego to:
•    ból pod palcami, 
•    pieczenie przodostopia, 
•    odciski i modzele, 
•    deformacje palców, 
•    trudności z doborem obuwia. 
Płaskostopie poprzeczne często współwystępuje z haluksami oraz palcami młotkowatymi.

Zobacz też: Jakie buty na haluksy? Praktyczny poradnik

Objawy płaskostopia, których nie należy ignorować

Wiele osób przyzwyczaja się do bólu stóp i traktuje go jako coś normalnego. Tymczasem nieleczone płaskostopie może prowadzić do przeciążeń całego układu ruchu.
Do objawów alarmowych należą: przewlekły ból stóp, opuchlizna, trudności w chodzeniu i pogorszenie się stabilizacji podczas ruchu. Często dochodzi do tego ból kolan i pleców. 
W przypadku nasilonych objawów warto skonsultować się z ortopedą lub podologiem.

Płaskostopie leczenie – jakie metody są skuteczne?

Skuteczne leczenie płaskostopia zależy od wieku pacjenta oraz stopnia deformacji stóp. W większości przypadków stosuje się leczenie zachowawcze. Regularne ćwiczenia na płaskostopie często pomagają poprawić pracę mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie sklepienia stopy.

Do najpopularniejszych ćwiczeń należą:
•    chwytanie drobnych przedmiotów palcami, 
•    rolowanie piłeczki pod stopą, 
•    chodzenie na palcach, 
•    chodzenie boso po nierównym podłożu, 
•    zwijanie ręcznika palcami stóp. 
Systematyczność ma tutaj ogromne znaczenie.

Wkładki na płaskostopie – kiedy warto je stosować?

Jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań są wkładki na płaskostopie – np. COCCINE ORTHO ARON. Ich zadaniem jest:
•    podparcie sklepienia stopy, 
•    poprawa ustawienia kończyny, 
•    zmniejszenie przeciążeń, 
•    zwiększenie komfortu chodzenia. 
Dobrze dobrane wkładki pomogą Ci ograniczyć ból i poprawić biomechanikę chodu.

Zobacz też: Wkładki ortopedyczne do butów – na co pomagają i jak je dobrać?

Płaskostopie a obuwie – o czym warto pamiętać?

W przypadku płaskostopia bardzo ważne jest noszenie właściwego obuwia. Buty powinny mieć stabilną podeszwę i zapewniać stopom odpowiednią amortyzację. Ważne, aby nie uciskały palców oraz dobrze stabilizowały piętę. 
Pamiętaj, że przy płaskostopiu niewskazane są bardzo płaskie podeszwy lub wysokie obcasy, a także zbyt miękkie obuwie, które nie trzyma sztywno pięty.
Płaskostopie – kiedy potrzebna jest rehabilitacja lub operacja?
W bardziej zaawansowanych przypadkach płaskostopia konieczna może być rehabilitacja prowadzona przez fizjoterapeutę. Specjalista dobiera ćwiczenia poprawiające ustawienie stopy oraz pracę całego układu ruchu.

Leczenie operacyjne stosuje się stosunkowo rzadko i zazwyczaj wtedy, gdy deformacja jest znaczna a silne dolegliwości bólowe utrudniają codzienne, normalne funkcjonowanie. Wskazane jest głównie, kiedy inne metody nie przynoszą efektów. 
Im wcześniej rozpoczniesz działania profilaktyczne i leczenie, tym większa szansa na zachowanie sprawności i komfortu chodzenia przez długie lata.

Zobacz też: Buty ortopedyczne – kiedy warto je kupić?